Lawsonia (henna)

Henna (Lawsonia inermis) - właściwości, działanie i zastosowanie w kosmetyce

Henna to roślinny surowiec barwiący otrzymywany z liści Lawsonia inermis, czyli lawsonii bezbronnej. Od wieków wykorzystuje się ją do koloryzacji włosów. Charakterystyczny dla henny barwnik - lawson - odpowiada za ciepłe odcienie od pomarańczowego do czerwonego. Efekt na włosach zależy jednak od ich wyjściowego koloru, właściwości surowca oraz składu całego preparatu. Henna może być stosowana samodzielnie lub jako część mieszanek roślinnych.

Henna - najważniejsze informacje o składniku

Nazwa zwyczajowa: henna.
Nazwa botaniczna: Lawsonia inermis L.
Polska nazwa rośliny: lawsonia bezbronna.
Rodzina botaniczna: krwawnicowate - Lythraceae.
Część rośliny wykorzystywana do koloryzacji: liście.
Typowa postać surowca: wysuszone i sproszkowane liście.
Charakterystyczny barwnik: lawson, określany również angielską nazwą lawsone.
Główne zastosowanie kosmetyczne: roślinna koloryzacja włosów.

Lawsonia inermis jest krzewem lub niewielkim drzewem występującym w ciepłym klimacie. Jej liście stanowią tradycyjne źródło barwnika wykorzystywanego do włosów, skóry i tkanin. W kosmetyce należy jednak rozróżniać poszczególne zastosowania oraz postacie surowca: proszek z liści i ekstrakt nie są składnikami o identycznym składzie i działaniu.

Czym jest henna i skąd pochodzi?

Słowo „henna” opisuje zarówno surowiec otrzymywany z lawsonii, jak i - w języku potocznym - różne preparaty do koloryzacji. Z punktu widzenia opisu składnika najważniejsze jest jego botaniczne pochodzenie: prawdziwa henna pochodzi z Lawsonia inermis.

Tradycja jej stosowania jest związana m.in. z Indiami, Bliskim Wschodem i Afryką Północną. Roślina jest przystosowana do ciepłych warunków, a w różnych kulturach jej liście wykorzystywano do wykonywania zdobień ciała i barwienia włosów. Długa historia zastosowania sprawiła, że henna pozostaje jednym z najlepiej rozpoznawalnych surowców roślinnych do koloryzacji.

Wysuszone liście miele się na proszek, z którego przygotowuje się pastę do nakładania na włosy. Zielonkawy kolor samego proszku nie oznacza, że uzyskany odcień będzie zielony - za właściwe działanie barwiące odpowiada obecny w liściach lawson.

Co zawiera henna?

Henna jest złożonym surowcem roślinnym. Oprócz barwnika zawiera inne naturalne związki występujące w liściach.

Lawson - barwnik odpowiedzialny za kolor

Lawson to 2-hydroksy-1,4-naftochinon, związek charakterystyczny dla henny i najważniejszy z punktu widzenia jej zastosowania w koloryzacji. Jego ilość w surowcu może się różnić, dlatego dwa proszki opisane tą samą nazwą rośliny nie muszą dawać identycznej intensywności koloru.

Pozostałe związki roślinne

W liściach lawsonii opisano również m.in. garbniki, flawonoidy i inne związki fenolowe. Tworzą one naturalną mieszaninę towarzyszącą barwnikowi. Samo wykrycie danej substancji w roślinie nie oznacza jednak, że każdy kosmetyk z henną będzie wykazywał wszystkie właściwości przypisywane tej substancji.

Przy opisywaniu henny trzeba uwzględniać postać surowca, sposób jego przetwarzania i warunki stosowania. Wyników badań nad wybranym ekstraktem nie można automatycznie przenosić na sproszkowane liście. Jeśli chcesz się dowiedzieć jak powstaje henna Orientana przeczytaj wpis Skąd naprawdę pochodzi henna do włosów? (i dlaczego większość nie jest tym, za co się podaje).

Jak henna działa na włosy?

Najważniejsze działanie henny polega na nadawaniu włosom koloru. Barwnik oddziałuje z włóknem włosa, którego podstawowym budulcem jest keratyna. Pobieranie lawsonu przez włosy było przedmiotem badań kosmetologicznych, a jego obecność można wykrywać we włosach poddanych hennowaniu.

Koloryzacja bez rozjaśniania naturalnej bazy

Henna nadaje włosom pigment, ale sama nie działa jak preparat rozjaśniający. Dlatego końcowy rezultat zależy od koloru, na który nakładany jest barwnik.

Można to porównać do nakładania ciepłej, transparentnej warstwy koloru na różne podłoża. Na jasnej bazie będzie ona wyraźna, na ciemniejszej może ujawnić się przede wszystkim w refleksach. Nie należy więc oczekiwać, że jeden surowiec zapewni identyczny odcień na blondzie, brązie i włosach siwych.

Dlaczego efekt hennowania jest indywidualny?

Oprócz wyjściowego koloru znaczenie mają stan i historia włosów, skład produktu oraz sposób jego zastosowania. Włosy naturalne, rozjaśniane i wielokrotnie farbowane mogą inaczej przyjmować pigment.

Z tego powodu próba na niewielkim pasemku jest najprostszym sposobem oceny przewidywanego koloru. Pozwala sprawdzić rezultat na własnych włosach, zamiast opierać się wyłącznie na zdjęciu lub nazwie odcienia.

Właściwości henny w kosmetyce

Nadaje włosom ciepły kolor

To podstawowa i najlepiej udokumentowana właściwość Lawsonia inermis. Lawson odpowiada za pomarańczowoczerwony kierunek barwienia. Odcienie brązowe lub czarne w preparatach roślinnych wymagają uwzględnienia również innych składników mieszanki.

Pozwala podkreślić naturalny odcień

Nie każda koloryzacja henną musi oznaczać radykalną zmianę wyglądu. Na ciemniejszej bazie jej zastosowanie może służyć przede wszystkim nadaniu cieplejszego tonu i refleksów. Na jasnej bazie zmiana zwykle będzie bardziej zauważalna.

Może zmieniać odczucie włosów po zabiegu

Po hennowaniu można zauważyć zmianę w sposobie, w jaki włosy układają się i są odczuwane w dotyku. Ponieważ henna wiąże się z keratyną włosa tym samym go pogrubia. Nowo nakłądane kolejne warstwy henny powodują że włosy stają się grubszi wydaje się iż jest ich więcej.

Henna jest składnikiem koloryzującym. Pielęgnację długości i skóry głowy warto dobierać osobno, odpowiednio do ich potrzeb.

Jaki kolor daje czysta henna?

Na jasnych włosach: wyraźne odcienie miedziane, pomarańczowe lub rude.
Na włosach brązowych: cieplejszy ton i rudawe refleksy.
Na bardzo ciemnych włosach: subtelniejsze refleksy, szczególnie widoczne w świetle.
Na włosach siwych: ciepłe pasma, które mogą odróżniać się od pozostałych włosów.

Efekt jest orientacyjny. Zależy od wyjściowego koloru i kondycji włosów oraz składu stosowanego produktu.

Henna, indygo i cassia - czym się różnią?

Potoczne określenie „henna do włosów” obejmuje czasem preparaty zawierające różne rośliny. Nie oznacza to, że wszystkie są odmianami Lawsonia inermis.

Henna i indygo są odrębnymi surowcami. Indygo wykorzystuje się w mieszankach pozwalających uzyskać ciemniejsze odcienie. Z kolei produkty nazywane „henną bezbarwną” mogą bazować na cassii, a nie na lawsonii.

Dlatego warto czytać pełny skład. Nazwa handlowa „henna brązowa”, „henna czarna” czy „henna bezbarwna” nie wystarcza do ustalenia, z jakim surowcem mamy do czynienia. O rzeczywistych właściwościach decyduje kompozycja produktu.

Jak rozpoznać hennę w składzie kosmetyku?

W wykazie składników należy szukać nazwy Lawsonia Inermis, z dalszym określeniem wskazującym postać surowca, jeśli występuje w danej nazwie INCI.

Ważne jest rozróżnienie liści lub proszku z liści od ekstraktu. Nie są to zamienne określenia. Ekstrakt może różnić się od proszku zawartością poszczególnych związków, dlatego sama obecność nazwy rośliny nie pozwala przewidzieć intensywności koloryzacji.

Pełny skład pomaga również ustalić, czy preparat zawiera wyłącznie lawsonię, czy stanowi mieszankę kilku surowców roślinnych.

Zastosowanie henny w kosmetykach do włosów

Lawsonia inermis jest wykorzystywana przede wszystkim w preparatach do roślinnej koloryzacji. Może stanowić ich główny składnik lub współtworzyć mieszankę z innymi roślinami.

W gotowym kosmetyku trzeba oceniać całą recepturę. Efekt produktu zawierającego hennę, indygo i inne surowce nie jest efektem działania samej lawsonii. To ważne zarówno przy wyborze odcienia, jak i interpretowaniu deklarowanych właściwości.

Sposób przygotowania również powinien wynikać z instrukcji konkretnego preparatu. Jedna uniwersalna temperatura wody czy czas aplikacji nie muszą być odpowiednie dla wszystkich mieszanek.

Henna w kosmetykach Orientana

Lawsonia inermis jest jednym z surowców wykorzystywanych w roślinnej koloryzacji Henny Orientana. W zależności od wariantu odpowiada za ciepły kierunek barwienia samodzielnie lub jako element kompozycji roślinnej. Produkty z linii Henna Orientana to naturalna farba ziołowa, m.in. w odcieniach Mahoniowa Czerwień, Orzech Laskowy, Karmelowy Brąz, Gorzka Czekolada i Hebanowa Czerń.

Dobierając preparat, warto uwzględnić wyjściowy kolor, udział siwizny i wcześniejsze zabiegi. Nazwa odcienia jest wskazówką, natomiast indywidualny efekt najlepiej sprawdzić na pasemku.

Poznaj roślinne farby do włosów HENNA Orientana i dobierz wariant do oczekiwanego efektu.

Bezpieczeństwo stosowania henny

Bezpieczeństwo zależy od jakości surowca, składu preparatu i sposobu użycia. Europejski Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów - SCCS - ocenił hennę jako bezpieczną do koloryzacji włosów w warunkach określonych w opinii. Ocena dotyczyła konkretnych badanych materiałów i nie obejmuje automatycznie wszystkich ekstraktów ani zastosowania do zdobienia skóry.

Naturalne pochodzenie nie wyklucza indywidualnej reakcji. Należy przestrzegać instrukcji i ostrzeżeń producenta. Próba koloru na pasemku służy ocenie odcienia - nie zastępuje oceny tolerancji skóry.

Warto również odróżniać czystą hennę i mieszanki roślinne od preparatów z dodatkiem syntetycznych barwników. W badaniu produktów dostępnych w Polsce zwrócono uwagę na problem obecności parafenylenodiaminy, czyli PPD, w części preparatów oferowanych jako henna. PPD jest silnym alergenem; nie jest naturalnym składnikiem liści Lawsonia inermis. Więcej przeczytasz tutaj - Jak rozpoznać dobrą hennę do włosów? 7 cech wysokiej jakości henny

Henna - najczęściej zadawane pytania

Czy henna i Lawsonia inermis to to samo?

Lawsonia inermis to nazwa botaniczna rośliny, z której liści otrzymuje się hennę. Słowo „henna” bywa też stosowane jako nazwa gotowych preparatów koloryzujących, dlatego warto sprawdzać ich skład.

Z jakiej części rośliny powstaje henna?

Surowiec tradycyjnie wykorzystywany do koloryzacji otrzymuje się z wysuszonych i zmielonych liści lawsonii.

Co odpowiada za barwiące właściwości henny?

Za charakterystyczny kolor odpowiada lawson - naturalny związek barwiący obecny w liściach.

Czy henna rozjaśnia włosy?

Czysta henna nie służy do rozjaśniania naturalnego pigmentu włosów. Nadaje im własny kolor, dlatego rezultat zależy od wyjściowej bazy.

Czy czysta henna może dać czarny kolor?

Czarny odcień nie jest charakterystycznym efektem działania samej Lawsonia inermis. W preparatach do ciemnej koloryzacji znaczenie mają inne składniki, np. indygo.

Czy henna bezbarwna to Lawsonia inermis?

Nie należy utożsamiać tych nazw. Określenie „henna bezbarwna” często odnosi się do preparatów na bazie cassii. To pełny skład pozwala ustalić tożsamość surowca.

Czy henna zwiększa liczbę włosów?

Zmiana wyglądu lub odczuwanej objętości po hennowaniu nie oznacza zwiększenia liczby włosów. Działania koloryzującego nie należy utożsamiać z pobudzaniem porostu.